|
|
|
|
|
|
|
Kies de juiste
schotel: Wat de uitvoering van de schotel betreft is dit onder te verdelen in vijf groepen. Het type prime focus wordt hoofdzakelijk gebruikt voor schotels waarvan de diameter groter is dan 1,2 meter. Dit type schotels is te herkennen doordat de LNB centraal in het midden, dus in het zicht van de spiegel is geplaatst. De offset schotel is het type dat het meest gebruikt wordt voor ontvangst van de satellieten welke hun signaal rechtstreeks aan de consument leveren. Bij deze schotels is de LNB op een al dan niet inklapbare arm geplaatst, en staat deze niet in het zicht van de spiegel opgesteld, waardoor het rendement van de offset schotel iets hoger is dan van de prime focus schotel. De gregorian schotel geeft een nog iets hoger rendement dan de offset schotel doordat deze met twee spiegels werkt waardoor een dubbele bundeling van het signaal verkregen wordt. Dit type schotel is een stuk duurder en wordt alleen toegepast wanneer in verband met stedenbouwkundige voorschriften de diameter van de schotel beperkt moet blijven. De cassegrain is het type schotel dat voornamelijk op campers en boten wordt geïnstalleerd. Doordat deze schotel een heel hoog rendement heeft kan men met een kleine diameter al een prima resultaat behalen. Door de hoge aanschafprijs wordt dit type schotel bijna niet voor ontvangst in huis toegepast. Vlakantenne: Een vlakantenne is een antenne waarbij geen sprake meer is van een schotel. Op hetzelfde platte vlak zijn heel veel (ontvangst) elementen via moeilijke koppelingen met elkaar verbonden. Vanwege de gebruikte koppelingen, de positionering van de elementen en het optimaliseren van de beschikbare ruimte, is in de praktijk vaak gekozen voor een vierkante of rechthoekige antenne. Bij ongeveer 90% van de Nederlandse schotelhuishoudens maakt men gebruik van de offsetschotel welke in verschillende vormen kleuren en maten verkrijgbaar is. De meest gebruikte zal ik even nader aan u voorstellen. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
De gewone offset schotel wordt
verreweg het meest toegepast en is verkrijgbaar in de maten van 54
oplopend tot 110 cm. Om een tweede lnb te kunnen plaatsen kan de houder vervangen worden door een duoblock en flexiblock welke optioneel leverbaar zijn. De meest voorkomende kleuren waarin schotels afgeleverd worden zijn wit, lichtgrijs en donkergrijs. Natuurlijk kunt u de schotel overschilderen in een kleur die het best bij zijn omgeving past. Wat het materiaal betreft kunt u kiezen tussen een metalen en aluminium uitvoering. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
Voor ontvangst van meerdere
satellieten zijn er door de jaren heen verschillende nieuwe vormen
ontwikkeld waardoor elke satelliet zijn eigen brandpunt heeft. Het voordeel van deze speciaal ontworpen schotels is dat ze door de speciale vorm een beter signaal afleveren dan de gewone schotel. Deze schotel werkt evenals bij de gewone schotel met een duoblock waar de lnb's in geplaatst kunnen worden. Geschikt voor ontvangst van Hotbird en Astra satelliet. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
De lnb's kunnen ook op een rail
gemonteerd worden waardoor de schotel geschikt wordt voor ontvangst van
meer dan twee satellieten. De meest ingestelde satellieten op deze schotel zijn de Astra satellieten op 28,2 graden oost (Engelse positie) 23,5 graden oost (Duitse positie) 19,2 graden oost (Europese positie) en Hotbird op 13 graden oost. Doordat de lnb's verplaatst kunnen worden is het mogelijk om satellieten over een afstand van 20 graden in te stellen. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
Bij de Wavefrontier die tot de groep
gregorian schotels behoort worden de lnb's ook op een rail gemonteerd. Zoals op de foto te zien is wordt het signaal twee keer gespiegeld waardoor de schotel een hoger rendement oplevert. Met deze schotel kan de ontvangst van satellieten over een breedte van 30 graden gerealiseerd worden. |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
De Multytenne die TechniSat begin 2006
op de Duitse markt introduceerde blijkt een klein (45cm.) wonder te zijn. Met deze kleine schotel ontvangt u probleemloos de HotBird op 13 oost, Astra op 19,2 oost, Astra op 23,5 oost en Astra op 28,2 oost.(Inclusief BBC kanalen) Het vernuft zit hem in de speciaal ontworpen lnb houder. Gezien de schotel is ontworpen voor gebruik in Duitsland zal deze buiten dit doelgebied minder geschikt zijn. In Nederland is de schotel echter net als in Duitsland prima te gebruiken voor ontvangst van deze populaire posities. De antenne is aan te sluiten op elke ontvanger die volgens het DiSEqC protocol tussen de 4 lnb's kan schakelen. |
||||||||||||||||||||||||||
|
De Multytenne is nu ook te verkrijgen
in een Twin uitvoering zodat er probleemloos twee ontvangers op
aangesloten kunnen worden. Zelf heb ik de Twin uitvoering inmiddels in gebruik en ben er goed over te spreken. Montage: De schotel wordt netjes in een doos verpakt afgeleverd inclusief een montagevoorschrift in het Duits. Het in elkaar zetten van de schotel is echter zo simpel dat je het ook zonder deze beschrijving bijna niet verkeerd kunt doen. Standaard wordt er een muurbevestiging meegeleverd, wens je de schotel aan een mast of tegelvoet te monteren dan is er hiervoor een beugel los verkrijgbaar. (Even aangeven bij aanschaf) Installeren: Als het u al eens gelukt is om een schotel op de Astra satelliet uit te richten dan zal de installatie van deze schotel ook geen problemen opleveren. Wanneer u de schotel zuiver op de Astra satelliet op 19,2 graden oost uitgericht hebt kunt u de ontvanger aansluiten en worden alle satellieten met behulp van het DiSEqC 1.0 of 1.1 protocol ingelezen. De satellieten moeten als volgt ingesteld worden: Poort 1 = Astra 19,2 graden oost [Europese positie] Poort 2 = HotBird 13 graden oost Poort 3 = Astra 23,5 graden oost [Duitse positie] Poort 4 = Astra 28,2 graden oost [Britse positie] Door het kleine formaat heeft de schotel minder slecht weer reserve waardoor er tijdens een flinke regenbui wel eens blokjes in het beeld kunnen verschijnen, of het beeld weg kan vallen. Toch zijn er hier tot nu toe nog geen ernstige problemen door ontstaan. Om echt plezier aan deze schotel te beleven moet je hem wel combineren met een ontvanger welke over voldoende opslagcapaciteit beschikt om alle gevonden kanalen in te lezen, in dit opzicht blijven de door Canal Digitaal goedgekeurde ontvangers nog wel in gebreke. Combinatie EchoStar PVR-5020, Multytenne en draaibare schotel: Voor ontvangst van de voor onze regio belangrijkste posities gebruik ik de Multytenne welke op de eerste ontvanger aangesloten is, voor ontvangst van de overige satellieten blijf ik gebruik maken van de draaibare schotel welke nu aangesloten is op de tweede ontvanger van de EchoStar PVR-5020. De tweede uitgang van de Multytenne is verbonden met de Hauppauge die op de computer aangesloten is, zodat ik ook op mijn computer de beschikking heb over de vier belangrijkste satellietposities. Reacties: Graag zou ik van andere bezitters van een Multytenne vernemen hoe zij erover te spreken zijn. |
|||||||||||||||||||||||||||
| Diameter van de schotel bepalen: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Om de juiste diameter van de door u
gewenste schotel te bepalen is het nodig dat u weet welke satellieten u
wil gaan ontvangen. Gebruikt u de schotel alleen voor ontvangst van de Astra satelliet op 19,2 graden oost dan is een schotel met een diameter van 60 cm. over het algemeen ruim voldoende om een prima signaal aan uw ontvanger te leveren. Indien u de ruimte ervoor hebt kunt u natuurlijk ook een iets groter formaat schotel toepassen, dit komt de ontvangst bij minder ideale weersomstandigheden ten goede, al zal bij een wolkbreuk ook het beeld bij een grotere schotel wellicht op zwart gaan. Ook geeft een grotere schotel een beter resultaat als u later mocht besluiten om er een lnb naast te plaatsen voor ontvangst van de HotBird satelliet op 13 graden oost. Bent u van plan om de schotel te gaan gebruiken voor ontvangst van de BBC kanalen welke via de tweede Astra positie op 28,2 graden oost te ontvangen zijn, dan bent u minimaal een schotel van 80 cm. nodig, omdat de transponders die door de BBC gebruikt worden hun signaal op Engeland gericht uitzenden. Het signaal is daardoor in onze regio te zwak voor een goede ontvangst met een schotel van 60 cm. Naast de drie genoemde posities zijn er in onze regio nog ongeveer 50 posities van waaruit signalen naar ons toe gestuurd worden. Om de vereiste diameter voor ontvangst van signalen van deze satellieten te bepalen vind u hieronder een overzicht welke diameter bij welke signaalsterkte hoort. Tevens is er een voorbeeld van een 'footprint' afgebeeld waarin de signaalsterkte in onze regio af te lezen is. Een footprint is het beste te vergelijken met de lichtbundel van een zaklantaarn waarmee je op een muur schijnt, als je een straal op een bepaald punt richt zal het ernaast niet direct donker worden maar zal de lichtsterkte geleidelijk aan afnemen. De signaalsterkte van een satelliet wordt door de satellietenbeheerders aan de hand van een schets welke 'footprint' oftewel voetafdruk wordt genoemd weergegeven. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Sterkte in dBW: Diameter in Cm. 54 45 52 50 50 60 48 70 46 90 44 120 42 150 40 180 38 230 36 280 34 370 32 480 30 600 In de footprints van de satellieten wordt de signaalsterkte weergegeven. |
 Afbeelding footprint van de Eutelsat W1 op 10 graden oost. |
||||||||||||||||||||||||||
 |
Bij de elektronica onderneming
SMW in Zweden is een leuke site
met links naar footprints. Tevens is er bij dit bedrijf versie 3.6 van het leuke programma te downloaden waarmee u de juiste schoteldiameter en instelling kunt berekenen op de computer. Het leukste is dat dit programma gratis wordt aangeboden!!! Er is een Engelse en een Zweedse versie te downloaden. Een aanrader voor de schotelbezitter. Klik op het logo voor een bezoek aan deze site. |
||||||||||||||||||||||||||
| Het plaatsen van de schotel: | |||||||||||||||||||||||||||
 Muursteun  Tegelvoet |
Muursteunen zijn in verschillende lengtes
verkrijgbaar. Meet dus voor u er een koopt op welke afstand de schotel van de muur moet komen te zitten. Tegelvoeten zijn er in twee formaten, voor de kleinere schotels volstaat een tegelvoet welke met trottoirtegels verzwaard wordt. Voor de grotere schotels is het aan te bevelen om een voet te nemen welke met grindtegels verzwaard kan worden. Gebruik alle bijgeleverde moeren om de mast waterpas te stellen. Voor weke bevestigingsmethode u ook kiest, het is erg belangrijk dat de mast waaraan de schotel wordt bevestigd goed waterpas staat, omdat anders de aangegeven waarden niet kloppen, en het later moeilijker wordt om de schotel uit te richten. Bevestig de schotel zo dat hij nog bewogen kan worden, dus de moeren losvast aandraaien. |
||||||||||||||||||||||||||
| Het uitrichten van de schotel: | |||||||||||||||||||||||||||
|
De voor ontvangst van radio en televisie
uitzendingen belangrijke satellieten bevinden zich op de geostationaire baan,
ook wel "Clarke Belt" genoemd, die zich op 35.800 km hoogte boven de evenaar
bevind. De daar gepositioneerde kunstmanen bewegen in een vooraf berekende snelheid gelijk met de draairichting van de aarde, waardoor ze steeds op hetzelfde punt ten opzichte van de aarde blijven "staan". Dat is de reden dat het mogelijk is om met behulp van een vaste schotelantenne de uitzendingen van deze satellieten te ontvangen. Afhankelijk van de positie op de geostationaire baan waar de satelliet zich bevind, bijvoorbeeld de Astra satelliet op 19,2 graden oost, en de locatie op aarde waar de schotel geplaatst dient te worden oosterlengte en noorderbreedte ontstaan er twee waarden welke voor het uitrichten van de schotel op de gewenste satelliet belangrijk zijn, namelijk de "Azimuthoek" en de "Elevatiehoek". |
|||||||||||||||||||||||||||
 |
Azimut is de hoek die belangrijk is
voor de
horizontale uitrichting van de schotel. Noord = 0 Graad, Zuid = 180 Graden. Elevatie is de opstandhoek en wordt eveneens in graden uitgedrukt. Het gaat hier om de hoek onder welke de schotel ten opzichte van de theoretische horizon gekiept moet worden, om deze exact op de gewenste satelliet uit te richten. [Tabel met instelgegevens vind u onderaan deze pagina] |
||||||||||||||||||||||||||
|
In tegenstelling tot de
ontvangst van aardse radio en televisie signalen is het
signaal dat door de satelliet wordt uitgezonden afhankelijk
van het vrij zicht dat de schotel naar de satelliet moet
hebben. Het is daarom noodzakelijk om de schotel op een plek te plaatsen vanwaar zich geen hindernissen (huizen, bomen of bergen) tussen de schotel en de satelliet bevinden. Ik noem hier bergen ook als hindernis omdat ik zelf al eens tegen dit probleem opgelopen ben tijdens een vakantie in Duitsland waar een berg ontvangst van de satelliet signalen in de weg stond, en de schotel weer in de kofferbak van de auto kon worden opgeborgen. |
|||||||||||||||||||||||||||
 |
Aan de hand van de afgebeelde schets
is duidelijk te zien dat een satellietschotel ook in de buurt van het
huis (bijvoorbeeld de tuin) geïnstalleerd kan
worden en dat het dus maar zelden noodzakelijk is om de
schotel op het dak van het huis te plaatsen. Zelfs als de schotelantenne niet in de tuin geplaatst kan worden omdat daar geen vrij zicht op de gewenste satelliet te realiseren valt verdient het de voorkeur om te onderzoeken of het mogelijk is om de schotel door middel van een muurbevestiging aan het huis, de schuur of de garage te monteren. |
||||||||||||||||||||||||||
|
Door de schotel op een makkelijk
bereikbare plek te plaatsen wordt aan de ene kant de installatie een
stuk makkelijker, en is de schotel wanneer deze bijvoorbeeld in de
winter van sneeuw moet worden ontdaan zonder halsbrekende toeren uit
hoeven te halen schoon te maken. De onderstaande grafiek heeft
betrekking tot de belangrijkste satellieten waarvan wij in Europa de
signalen ontvangen, namelijk de satellieten van het Luxemburgse SES/Astra
en het Frans / Duitse Eutelsat. De positie van deze satellieten op de geostationaire baan levert voor ontvangst in Nederland en België een heel gunstige elevatiehoek op. De elevatiehoek voor de Astra satelliet op 19,2° oost varieert in onze regio tussen 28° in het noorden van Nederland tot circa 31° in het zuiden van België, zodoende hoeft de afstand tussen de schotelantenne en de hindernis niet al te groot te zijn. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
  Satfinder: |
||||||||||||||||||||||||||
|
Aan de hand van bovenstaande
informatie bent u in staat om de schotel uit te richten op de gewenste
satelliet, voor de Astra satelliet betekend dat dat de elevatiehoek
tussen de 28 graden in het noorden en 30 graden in het zuiden moet
bedragen. Nu kan de satellietontvanger op de schotel aangesloten worden, zorg er wel voor dat de verbinding tussen de LNB en de coaxkabel goed waterdicht wordt met behulp van tape. Omdat de meeste satellietontvangers die momenteel uitgeleverd worden vooraf een aantal kanalen ingelezen hebben is het mogelijk om de satelliet te vinden door de schotel langzaam te verdraaien totdat het beeld van het ingestelde kanaal op het scherm verschijnt. Heeft de ontvanger geen kanalen geprogrammeerd laat deze dan eerst even inlezen bij een kennis welke de schotel al wel goed uitgericht heeft, dit vergemakkelijkt het uitrichten aanzienlijk. Het scherp stellen van de schotel kan met behulp van de satfinder, dat is een veldsterktemeter welke bij de meeste satellietspeciaalzaken, elektronicazaken en bouwmarkten te koop is. Maar ook aan de hand van de volgende stappen kom je erg goed in de buurt van de optimale uitrichting van de schotel: De sterkere satellieten zoals de Astra en HotBird kunnen het beste worden uitgericht door de zwakste punten van deze satellieten op te zoeken. Bij analoge ontvangers komen er op de zwakste punten stippen in beeld, en bij digitale ontvangers ontstaat er op dit punt blokvorming in het beeld. Je gaat dan als volgt te werk. Draai de schotel voorzichtig naar links totdat er stippen (blokken) in het beeld verschijnen, en markeer dit punt op de mast. Vervolgens draai je de schotel voorzichtig naar rechts totdat ook hier het punt bereikt wordt waarop er stippen (blokken) in beeld verschijnen. Markeer ook dit punt op de mast, en plaats de schotel in het midden van de gemarkeerde punten. Wat de graden betreft staat de schotel nu dus perfect uitgericht. Nu moet de schotel vertikaal ook nog in de juiste positie gebracht worden. De schotel moet nu voorzichtig voorover gedrukt worden totdat er stippen dan wel blokken in het beeld verschijnen, en ook dit punt op de gradenverdeling aanstrepen. Vervolgens de schotel achterover trekken totdat er stippen dan wel blokken in het beeld verschijnen, en ook dit punt markeren. Plaats de schotel in het midden van de gemarkeerde punten, en zet deze vast. Als de afstand tussen schotel en ontvanger te groot is kan een draadloze telefoon als handig communicatiemiddel fungeren. Tip: Het is ook wel handig dat je voordat je begint even in de buurt rondkijkt in welke richting andere schotels opgesteld staan. |
|||||||||||||||||||||||||||
| Draaibare opstellingen: |
 |
||||||||||||||||||||||||||
|
Om de schotel draaibaar op te stellen bestaan er verschillende mogelijkheden. 1: Oude rotor van TV antenne. 2: Speciaal ontwikkelde motoren voor satelliet schotels. 3: Door middel van in lengte verstelbare arm. 1: Oude rotor van TV antenne: Een hele goedkope manier om een schotel draaibaar te maken is deze op een TV antennerotor te plaatsen, een nadeel hiervan is dat dan de diameter van de schotel beperkt is, en dat je elke keer weer handmatig moet uitrichten op de te ontvangen satelliet. Omdat de schotel bij het gebruik van deze rotor van de geostationaire baan afloopt is deze methode niet geschikt voor de ontvangst van alle satellieten. Voor schotels met een grotere diameter dan 60 Cm. zou ik deze methode ook afraden, omdat deze rotor niet in staat is om een dermate grote schotel op zijn plaats te houden. 2: Speciaal ontwikkelde motoren voor satelliet schotels: In de satelliethandel zijn verschillende motoren verkrijgbaar waarmee schotels tot een diameter van 100 Cm. draaibaar zijn te maken. Onder de naam "SatWalker" en "Jeager Silent Gold 99" worden deze motoren op de markt gebracht. Deze kunnen bestuurd worden door middel van losse of ingebouwde positioner welke door middel van een telefoon kabel met de motor verbonden is. Deze rotoren worden toegepast bij de satellietontvangers van het eerste uur welke niet beschikken over het DiSEqC 1.2 protocol of hoger. De rotors welke door een telefoonkabel verbonden moeten worden kosten ongeveer 100 Euro. Indien de ontvanger niet voorzien is van een ingebouwde positioner kunt u voor ongeveer 85 Euro een losse positioner kopen. De ontvangers welke momenteel in de winkels staan worden zijn doorgaans uitgerust met een menu waarin het DiSEqC of USALLS protocol in te stellen is waardoor de rotor via de coaxkabel aangestuurd kan worden. (Jeager Diseqc motor) De Jeager Diseqc motor valt iets duurder uit en komt op ongeveer 135 Euro. 3: Door middel van een polarmount en in lengte verstelbare arm: Deze methode wordt toegepast bij schotels welke een diameter hebben die groter is dan 120 Cm. Dit in verband met de windlast die op de schotel ontstaat. TIP 1: [Niet in combinatie met door Canal Digitaal goedgekeurde ontvanger] Mocht u besluiten om de schotel draaibaar op te stellen dan moet u er rekening mee houden dat de door Canal Digitaal goedgekeurde ontvangers niet geschikt zijn om de ontvangstgegevens van al de gevonden kanalen op te slaan. Dat komt doordat deze ontvangers zuiver op de markt gebracht worden om er de uitzendingen via de Astra satelliet op 19,2 graden oost mee te ontvangen. Een draaibare opstelling kunt u het beste combineren met een ongebonden satellietontvanger welke door middel van de mogelijkheid om een verwisselbare CAM te plaatsen geschikt gemaakt kan worden voor ontvangst van het gecodeerde Nederlandse aanbod. De Mediaguard en Aston CAM versie 1.5 of hoger zijn prima in staat dit signaal te decoderen. De voorkeur gaat dan uit naar een ontvanger welke voorzien is van een DiSEqC chip van het niveau 1.2 of hoger, in verband met het aansturen van de schotel. TIP 2: [Optimaal genieten van uw draaibare opstelling] Plaats als u voor een draaibare opstelling kiest in ieder geval een schotel met een diameter van 1 of 1,2 meter omdat u daarmee ook de signalen van de minder sterke satellieten die u op de geostationaire baan tegenkomt kunt ontvangen. Het zou jammer zijn als u achteraf ontdekt dat de schotel eigenlijk niet groot genoeg is. |
|||||||||||||||||||||||||||
<= Polarmount
Actuator =>
DiSEqC motor =>
 |
|||||||||||||||||||||||||||
| Kies welk DiSEqC en USALS protocol geschikt is voor uw opstelling: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Tone-burst of ook wel mini-DiSEqC
genoemd is alleen geschikt voor het schakelen tussen twee lnb's. DiSEqC 1.0 voor het schakelen tussen maximaal 4 lnb's en 16 SAT-IF signalen. DiSEqC 1.1 voor het schakelen tussen maximaal 64 lnb's en 256 SAT-IF signalen. DiSEqC 1.2 gelijk aan DiSEqC 1.0 maar dan voor draaibare systemen. DiSEqC 1.3 vind u in het menu van de ontvanger als USALS de afkorting van (Universal Satellite Automatic Location System) dit is het DiSEqC protocol dat ontwikkeld is door STAB en het meest geschikt voor de aansturing van een draaibare schotel. DiSEqC 2.0 heeft geen praktische beperkingen van het aantal ingangen. Het niveau dat op het schakelblok of op de rotor wordt gebruikt moet overeenkomen met het DiSEqC niveau dat u in kunt stellen in het menu van de satellietontvanger. Combineert u verschillende niveaus met elkaar dan zal het niet werken. |
|||||||||||||||||||||||||||
| De functies van de LNB: | |||||||||||||||||||||||||||
<= Universele twin LNB |
Ruisonderdrukking: Omdat de
schotel naast het gewenste signaal van de satelliet ook ruis ontvangt,
welke een nadelige invloed op de kwaliteit van het te ontvangen signaal
heeft, moet deze eruit gefilterd worden. Een van de twee taken van de LNB is de ruis zoveel mogelijk terug te dringen. Op het etiket van de LNB wordt het ruisgetal aangegeven in dB, dit getal zal variëren tussen 0,3 en 0,7 dB. Hoe lager dit getal is des te beter wordt de kwaliteit van het ontvangen signaal. |
||||||||||||||||||||||||||
| Signaalversterking: Tevens is de LNB een stuk techniek dat de belangrijke eigenschap heeft om het satellietsignaal dat door de schotel wordt gereflecteerd op te vangen en om te zetten naar elektrische stroompjes en dit zwakke signaal 60 à 70 dB te versterken. | |||||||||||||||||||||||||||
| Welk type LNB past het beste op uw schotel: | |||||||||||||||||||||||||||
|
In de loop der jaren zijn er steeds
meer uitvoeringen van de lnb op de markt verschenen welke gebruikt
kunnen worden wanneer er meerdere ontvangers of een twin-ontvanger op
één schotel aangesloten moeten worden. Tevens zijn er lnb's ontwikkeld welke geschikt zijn voor ontvangst van bijvoorbeeld Astra en HotBird satelliet op één vast opgestelde schotel. Een overzicht van wat er op dit gebied zoal in de handel is: Universele single LNB voor het aansluiten van één satellietontvanger. Universele twin LNB voor het aansluiten van twee satellietontvangers of één twin satellietontvanger. Universele quad LNB voor het aansluiten van vier satellietontvangers of twee twin satellietontvangers. Oct output LNB voor het aansluiten van acht satellietontvangers of vier twin satellietontvangers. Door samen met de buren één schotel aan te schaffen en deze te voorzien van een lnb met meerdere aansluit mogelijkheden kan er flink op de aanschafkosten bezuinigd worden. Het monoblock is ontwikkeld voor ontvangst van de Astra satellieten op 19,2 graden oost en de HotBird satellieten op 13 graden oost, en is verkrijgbaar in zowel single als twin uitvoering. Bij het gebruik van een monoblock is het wel aan te bevelen om een grotere schotel op te stellen dan voor de betreffende satelliet voorgeschreven is omdat het brandpunt niet voor beide satellieten optimaal ingesteld kan worden, waardoor de signaalsterkte zal afnemen. Het voordeel van een monoblock ten opzichte van een tweede lnb op de houder plaatsen is dat er voor een monoblock geen tweede coaxkabel aangelegd hoeft te worden. Het monoblock werkt volgens het DiSEqC protocol waardoor de ontvanger de benodigde lnb kan kiezen door van de ene naar de andere lnb te schakelen via een puls die door de coaxkabel wordt verstuurd. Speciaal monoblock voor ontvangst van Regionale Omroepen op de markt: Om de regionale omroepen ook na de uitschakeling op de Astra positie 19,2 graden oost te kunnen blijven ontvangen is er een speciaal monoblock op de markt gebracht waarmee zowel de Astra positie 19,2 graden oost als de Duitse Astra positie op 23,5 graden oost ontvangen kan worden. Omdat deze posities zich zo dicht bij elkaar bevinden is het niet mogelijk om die twee satellieten te ontvangen door een tweede lnb op uw schotel te monteren. Het uiterlijke kenmerk van dit monoblock is dat de koppen van de LNB's in elkaar overlopen waardoor als het ware een achtvorm ontstaat. Tenslotte is er nog de Quatro output lnb welke niet rechtstreeks op een ontvanger aangesloten kan worden. Deze lnb wordt onder meer toegepast bij GSO projecten (Gereed voor Satelliet Ontvangst) waarbij alle woningen van bijvoorbeeld een flatgebouw hun signaal van een centraal op het dak opgestelde schotel aangeleverd krijgen. Deze lnb heeft net als de Universele quad lnb vier uitgangen. Via elke uitgang wordt echter maar een kwart van de frequentiespectrum doorgegeven, dat tot gevolg zou hebben dat u maar een kwart van de beschikbare kanalen in zou kunnen lezen. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Coaxkabel en connectoren: Klik voor uitgebreide info over coaxkabels op de hiernaast staande foto !! |
 |
||||||||||||||||||||||||||
|
Om de LNB met de satellietontvanger te
verbinden wordt gebruik gemaakt van coaxkabel welke aan de uiteinden
voorzien wordt van een F-connector. Om de demping van het signaal zoveel mogelijk binnen de perken te houden is het noodzakelijk om de afstand tussen schotel en ontvanger zo kort mogelijk te houden. Omdat er verschillende soorten coaxkabel op de markt zijn is het van groot belang dat de juiste kabel voor satellietontvangst aangeschaft wordt, gebruik dus geen oude kabel van een aardse antenne, omdat deze kabel signalen in de hoge frequentie te veel dempt. De Hirschmann Koka 799 en Belden H125 zijn de meest geschikte kabels om een signaal van de LNB naar de satellietontvanger te transporteren. Let er ook goed op dat de kabel niet sterk gebogen of geknikt wordt, omdat dit ook een zeer ongunstige invloed op de demping van het signaal heeft. Zeker met de komst van Digitenne in Nederland en de DECT telefoon en magnetron die u thuis gebruikt is het belangrijker geworden om een goed afgeschermde coaxkabel te kopen. Een slecht afgeschermde coaxkabel kan de stoorsignalen die door deze bronnen veroorzaakt worden doorlaten waardoor storing op uw satellietsignaal ontstaat. Gebruik nooit connectoren die bedoeld zijn voor coaxkabel met een andere diameter dan welke u gebruikt om de verbinding tussen lnb en ontvanger tot stand te brengen. Het is belangrijk om de connector die buiten aan de lnb bevestigd wordt goed af te schermen door middel van speciale vulkaniserende tape. Dit om te voorkomen dat vocht in de connector, coaxkabel en of lnb kan komen waardoor in 90 % van de gevallen storingen in satellietsystemen ontstaan. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Verdekt opstellen van de schotel: Aan de hand van deze gegevens denk ik dat Nederland en België niet hoeven te veranderen in een oerwoud van schotels, omdat er vaak alternatieven te vinden zijn om de schotel uit het zicht van de voorbijgangers te houden. Ook kunnen wij door de schotel doordacht te plaatsen de tegenstanders de wind uit de zeilen nemen, en over wind gesproken vangt een schotel die laag aan de grond geplaatst is veel minder wind waardoor de schade als gevolg van stormen die onze regio regelmatig teisteren sterk terug gebracht wordt. Schotel toch op het dak plaatsen: Indien er geen alternatieven zijn om de schotel ergens te plaatsen waar je er makkelijk bij kunt plaats dan de schotel ergens in de buurt van bijvoorbeeld een dakraam van waaruit je er ook in de winter probleemloos bij kunt. |
|||||||||||||||||||||||||||
| GSO projecten: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Wat betekend de afkorting "GSO"? Deze afkorting staat voor "Gereed voor Satelliet Ontvangst". Wie werken er samen in dit project? Het GSO-Project werd in het leven geroepen door SES-Astra in samenwerking met een aantal Nederlandse woningbouw verenigingen, om zodoende te komen tot een grotere keuze vrijheid wat de ontvangst van radio- en televisiekanalen betreft. Op technisch gebied speelt het in Raalte gevestigde bedrijf Rian BV dat als distributeur van de Phillips GSO Producten deel neemt aan het project een belangrijke rol, evenals het in Leusden gevestigde HSO dat in het kader van dit project ook een belangrijke pioniers rol vervuld. Wat is het doel van het GSO-Project? De doelstelling van dit project is om te voorkomen dat er vooral in dichtbevolkte gebieden een wirwar van schotels ontstaat, en dat de bewoners van deze gebieden de mogelijkheid krijgen om zelf te bepalen waar zij naar wensen te kijken of luisteren, zonder dat zij door derden in deze keuze beperkt worden. Hoe werkt GSO? GSO is een netwerk waardoor een appartementencomplex, hotel, buurt of wijk aangesloten wordt op één op de Astra satelliet of meerdere op verschillende satellieten uitgerichte schotels. Zijn er al GSO-Projecten operationeel in Nederland? De eerste woningen welke gereed zijn voor satellietontvangst zijn reeds opgeleverd. Enkele voorbeelden hiervan zijn vooral in de Randstad te vinden. Bij De Sfinx van woningbouwvereniging De Key werden op deze manier 200 woningen voorzien van een satelliet aansluiting. Ook woningbouwcorporatie "Het Oosten" beschikt over woningen welke op deze manier van een aansluiting op de schotel werden voorzien. Deze corporatie heeft reeds te kennen gegeven dat alle nieuw te bouwen en te renoveren woningen van GSO zullen worden voorzien. In Zaandam werkte Frecom een project uit waar GSO en CAI elkaar aanvullen. Waar kan GSO toegepast worden? Buiten nieuwbouw en renovatie van woningen zullen er in de toekomst volgens mij nog verschillende gebieden bijkomen waar GSO toegepast kan worden. Ik denk hierbij aan campings, bungalowparken, hotels en jachthavens. Verder zou het GSO project een oplossing kunnen bieden voor kleine woonkernen in het buitengebied. Bedrijven die gespecialiseerd zijn in GSO netwerken:  Tevens kunt u informatie vinden onder deze links. 
GSO mag sinds 24 februari 2006 ook draadloos: Het oerwoud van schotelantennes aan gevels van flatgebouwen kan verdwijnen. In de toekomst kan één schotel op het dak een hele flat bedienen met allerlei buitenlandse televisiezenders. Minister Brinkhorst van Economische Zaken heeft daar vrijdag 24 februari de voorzet voor gegeven. Hij kreeg van het kabinet toestemming om een aantal frequenties vrij te geven waarop de zendersignalen die de centrale satellietschotel opvangt, doorgegeven kunnen worden aan alle appartementen die op het systeem aangesloten zijn. Om die signalen op te pikken, hoeven de ontvangers slechts een kleine antenne te hebben, die veel minder opvallend is dan de schotelantenne. De satellietschotels ontsieren het beeld en schotelflats worden door veel mensen geassocieerd met verpaupering. Bijkomend voordeel is dat alle bewoners van een flatgebouw op deze manier de tv-zenders kunnen ontvangen. De huidige schotels die vooral gebruikt worden om Turkse en Arabische zenders te ontvangen, moeten altijd op het zuiden gericht zijn. Daardoor hebben bewoners aan de noordzijde van gebouw niet veel aan een schotelantenne. Voor de nieuwe satellietschotel op het dak is wel een aparte vergunning nodig, omdat de schotel via lage frequenties uitzendt naar de aangesloten appartementen. Die vergunning zal volgens een woordvoerder van Economische Zaken zeker een paar honderd euro gaan kosten. De bedoeling is dan ook dat bewoners voor het hele gebouw één ontvanger met vergunning aanvragen. Woningcorporaties die de appartementen verhuren, zouden de schotel ook kunnen aanbieden aan hun huurders. Verschillende corporaties doen alles om af te komen van de vele schotelantennes op de balkons. Eén van de corporaties die zich inzet om de schotels van de flats te krijgen is De Nieuwe Unie uit Rotterdam. Een woordvoerster kon nog niet reageren op de nieuwste ontwikkeling. "Daarvoor zijn de ontwikkelingen nog te nieuw" Ook de vereniging van woningcorporaties Aedes wacht nog even af tot duidelijk is hoe het systeem precies gaat werken, aldus een zegsvrouw. [Bron: TC Tubantia] Minder schotelantennes aan gevels:
Door een aanpassing van het
Nationaal Frequentieplan kunnen individuele satellietschotels aan
gevels en op daken vervangen worden door kleine antennes. De
ministerraad heeft daartoe besloten op 24 februari 2006 op voorstel
van minister Brinkhorst.
Een satellietschotel op het dak kan via een zogenaamd ‘satelliet repeatersysteem’ omroepsignalen met een laag vermogen langs gevels van gebouwen uitzenden. Kleine antennes kunnen zo deze signalen oppikken waardoor satellietschotels niet meer nodig zijn. Ook betekent dit dat appartementen aan de noordzijde van een gebouw met een antenne de omroepsignalen kunnen ontvangen (een satellietschotel moet altijd op het zuiden gericht staan). Voorwaarde is wel dat de omroepsignalen niet interfereren met andere gebruikers uit de frequentieband. Voor een satellietrepeatersysteem is een vergunning vereist. Nationaal Frequentieplan: Het Nationaal Frequentieplan is een soort bestemmingsplan op basis waarvan de overheid haar beleid uitvoert en vergunningen verleent. Het plan geeft per frequentieband aan voor welk type gebruik de band bestemd is. De frequentieband die onder voorwaarden de satelliet repeatersystemen toelaat is 10,7 - 12,75 Ghz. [Bron: Ministerie van Economische Zaken]
Dit artikel uit het dagblad
en het bericht op de site van het Ministerie van Economische zaken doen vermoeden dat de regering een
alternatief aan wil bieden waardoor de weg vrij komt om op niet al te
lange termijn de schotels aan flatgebouwen te gaan verbieden. |
|||||||||||||||||||||||||||
| Benodigde vergunningen voor het plaatsen van een schotel: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Als de diameter van de schotel niet
groter is dan 2 meter is het plaatsen van een schotel doorgaans
vergunningsvrij. Wordt de schotel echter aan een rijks, provinciaal of gemeentelijk monument dan wel in een beschermd dorps of stadsgezicht aan de voorgevel gemonteerd op meer dan 5 meter hoogte en minder dan 40 meter hoogte is het plaatsen licht vergunningsplichtig. Het plaatsen van een schotel op meer dan 40 meter hoogte is regulier vergunningsplichtig. Indien u gehuurd woont is het aan te bevelen om overleg te plegen met de huiseigenaar over de plaats waar de schotel bevestigd wordt. Een tegelvoet in de tuin of op het balkon zal dan over het algemeen de voorkeur verdienen, huiseigenaren zijn over het algemeen niet erg op gesteld dat de schotel aan de muur wordt bevestigd. Hou ook een beetje rekening met de buren door de schotel niet zo te plaatsen dat zij er hinder door ondervinden, overleg kan ook hier op zijn plaats zijn. |
|||||||||||||||||||||||||||
| Ontvangst Astra satelliet buiten het doelgebied: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Griekenland: Samos:(tegen de Turkse kust bij Kusadasi) Voorheen had ik een 1,5 meter offsetschotel merk onbekend, met deze schotel had ik onder de meeste weersomstandigheden beeld. Echter in de wintermaanden wanneer je het meeste binnen bent viel het regelmatig weg, het hoefde niet eens te regenen, zware bewolking was al genoeg. Nu heb ik een offsetschotel met een diameter van 1,8 meter, merk MABO uit Polen met polarmount en actuator. Actuator wordt niet gebruikt om meerdere satellieten te pakken, maar enkel om onder alle omstandigheden het sterkste signaal te ontvangen. Met mijn satfinder meet ik op een schoteltje van 50 Cm. gericht op de HotBird ongeveer 75 dB, terwijl ik met mijn schotel gericht op de Astra satelliet niet hoger uitkom dan 55 dB. Toch heb ik nu vrijwel altijd perfect beeld, alhoewel er af en toe wat blokjes verschijnen voldoet deze opstelling uitstekend. Athene: Hier bevind u zich dichter bij de footprint en volstaat een schotel met een diameter van 1,2 meter om een goed resultaat te behalen. Rhodos: Hier is ontvangst nagenoeg onmogelijk, hooguit met schotels groter dan 3 meter. Tunesië: Om hier een signaal van de Astra satelliet op te pikken wordt over het algemeen gebruik gemaakt van schotels met een diamater van 1,8 meter. Ontvangst rapporten uit gebieden met problematische ontvangst zijn hartelijk welkom! |
|||||||||||||||||||||||||||
| Begrippen met betrekking tot de schotel: | |||||||||||||||||||||||||||
|
Azimuth: Om een schotel
optimaal op een satelliet uit te richten heb je te maken met twee
instellingen, namelijk de elevatie en de azimuth. De azimuth is gerelateerd aan de kompasrichting van de satellietpositie. Bij een kompas is dat 90º in zuiver oostelijke, 180º in zuidelijke en 270º in westelijke richting. In Nederland geld bijvoorbeeld voor de Astra satellieten (19,2 oost) een azimuth van ongeveer 163. Clarke belt: De clarke belt is de denkbeeldige baan boven de evenaar waarin satellieten gepositioneerd zijn. Deze baan bevindt zich ongeveer op 35800 km boven de evenaar. C/N : Carrier To Noise Ratio, bepaalt de ontvangst kwaliteit. In de praktijk wensen we een zo groot mogelijke carrier (=signaal) en een zo klein mogelijke noise (=ruis/stoorcomponent). Coaxkabel: Deze kabel wordt gebruikt voor het transport van hoogfrequente signalen. Bij satellietontvangst bevind de coaxkabel zich tussen de lnb en de satellietontvanger. Cross polarisation: Kruispolarisatie. Dit is de mate waarin een signaal van tegenovergestelde polarisatie wordt onderdrukt. Bij een slechte scheiding tussen signalen van verschillende polarisaties treedt een aanmerkelijk verlies van de ontvangstkwaliteit (C/N) op. Dit effect kan optreden als een LNB niet goed in een schotel gemonteerd is en de polarisatie van de LNB niet exact overeenkomt met de polarisatie van het uitgezonden signaal op de satelliet. Declinatie: De declinatiehoek is alleen voor draaibare schotelopstellingen belangrijk. Declinatie is een correctiehoek tussen de kijkhoek naar de sterren die op een oneindige afstand staan en de kijkhoek naar satellieten die op de geostationaire baan (Clarke Belt) boven de evenaar staan. Een juiste declinatie zorgt er dus voor dat als een schotel draait, deze steeds de clarke belt exact volgt. DiseqC : Een door Eutelsat en Philips ontwikkeld protocol dat de besturing van randapparatuur mogelijk maakt via de bestaande coaxkabel. Er hoeven dus geen extra kabels gelegd te worden. Men kan met behulp van DiseqC bijvoorbeeld van de ene naar de andere schotel schakelen. Elevatie : Dit is de hoek waarbij de schotel ten opzichte van de horizon naar boven kijkt om de satelliet te kunnen ontvangen. In Nederland is deze hoek voor bijvoorbeeld de Astra satellieten 29 graden. F-connector: Dit is de connector die standaard gebruikt wordt voor de aansluiting van de coaxkabel op de LNB en de ontvanger. F/D verhouding: Dit is de verhouding tussen het brandpuntafstand en de diameter van de schotel. Feedhorn : Ook wel "feed" genoemd. Bij een parabool worden alle invallende signalen in een brandpunt gebundeld. Omdat de golflengte van de microgolven niet oneindig klein is ten opzichte van de schotelafmetingen, ontstaat er geen brandpunt maar een brandwolk die bovendien niet homogeen gevuld is met energie. De feedhorn heeft tot taak de energie nog verder te bundelen, zodanig dat het optimaal in de LNB terecht komt. Bij een bepaalde schotelconstructie hoort dan ook een bepaalde feedhorn. Footprint: Een gebied waarbinnen de veldsterkte van een satelliet gedefinieerd is. Inclined Orbit: Een satelliet wordt op zijn geostationaire plaats gehouden door raketjes te ontsteken die afwijkingen constateren. Als de brandstof voor deze raketjes bijna op is (na ongeveer 12 jaar), laat me grotere afwijkingen toe en gaat de satelliet in verticale richting een bepaalde baan beschrijven, de inclined orbit, waardoor men aanzienlijk op brandstof gaat besparen maar waardoor de satelliet niet meer met vaste schotelopstellingen gevolgd kan worden. LNB: Low Noise Block converter. een converter is een schakeling die de frequentie van een signaal omzet naar een andere frequentie. Bij satellietontvangst wordt de Ku-band omgezet naar een veel lagere frequentie met een LNB. Multifeed: Door in een schotel niet 1 maar meer LNBF's aan te brengen is het mogelijk verschillende satellieten op te vangen zonder de schotel te draaien. Door de LNBF's net iets uit het brndpunt van de schotel te monteren is de reflectie van de satellietsignalen dusdanig dat de satellietsignalen toch door een gemonteerde LNBF ontvangen kunnen worden. Een veel gebruikte combinatie is die van Astra-1 (19,2 oost) en de Hotbird (13 oost). Omdat je bij dit soort constructies niet optimaal gebruik maakt van de schoteleigenschappen is het verstandig om een iets grotere schotel te nemen. Voor Atra-Hotbird bijvoorbeeld een 80 cm schotel. Offset schotel: Bij een offsetschotel zit de LNB niet direct in het zichtgebied van de satellietsignalen, maar is de LNB een beetje onder de schotel gemonteerd. In tegenstelling tot een prime-focus schotel, lijkt het of een offset-schotel niet direct op de satelliet uitgericht staat. Offsetpolarisatie: Voor een goede ontvangst (vooral van digitale signalen) is het gewenst om ook de LNBF in een dusdanige stand te zetten dat de ontvangst van ongewenste signalen minimaal is. In grote delen van Europa betekent dit dat de onderkant van de LNBF vrijwel loodrecht op de aarde staat, maar dit is nioet overal zo. Vooral in het zuiden van Frankrijk, Spanje en Portugal moet de onderkant van de LNBF in westelijke richting verdraaid worden, tot soms wel 22 graden. Als je last hebt van blokvorming in het beeld, verdraai dan de LNBF zodanig dat er een blokvrije digitale ontvangst bereikt wordt. Openingshoek: Een schotel heeft een maximale ontvangst wanneer de optische as van de paraboloïde precies naar de satelliet wijst. Wanneer je een schotel ten opzichte van deze satelliet verdraait, neemt de veldsterkte af. De totale verdraaïngshoek waarbij de veldsterkte ongeveer 3dB variëert heet de openingshoek. Deze hoek wordt kleiner naarmate de schotel groter wordt. Een schotel met een grotere openingshoek kan ook stoorsignalen afkomstig van andere satellieten die zich in de buurt van de gewenste satelliet bevinden oppikken. Dit is een bekend nadeel van kleine schotel. In de praktijk leidt dit echter zelden tot problemen. Polariser: Een polariser is een mechanisch motortje dat ervoor zorgt dat de polarisatie van het ontvangstelement van de LNB exact overeenkomt met die van het ontvangen signaal. Bij een LNBF zie je dat er sprake is van een horizontaal en een verticaal ontvangstelement. Zolang de horizontale polarisatie exact overeenkomt met die van het ontvangen signaal is er niets aan de hand. Je hebt dan een optimale ontvangst. Naarmate de polarisatie afwijkt, wordt de ontvangst verzwakt. Met een polarizer kan dit dan toch geoptimaliseerd worden. Er bestaan ook magnetische polarisers, waarbij met behulp van magnetisme hetzelfde effect bereikt kan worden. De meeste digitale ontvangers hebben echter niet de mogelijkheid om een polariser aan te sturen. Polarmount: De polarmount kan je het beste zien als het draaischarnier waarmee een schotel van positie te veranderen is. Dankzij de polarmount kan een schotel in een draaibare opstelling precies de denkbeeldige baan (Clarke Belt) volgen waarop alle satellieten aan de zuidelijke hemel geparkeerd staan. Hierdoor is multisatelliet ontvangst mogelijk. Een dergelijke schotelopstelling vergt wel een uitgebreide afregeling, want je krijgt hierbij te maken met 3 onafhankelijke variabelen: azimuth, elevatie en declinatie. Prime Focus schotel: Een schoteltype waarbij de LNB in het brandpunt van de schotel is opgenomen. Dit is de "oervorm" van de schotel, de parabool. Ruisgetal: Het ruisgetal geeft (in dB's) aan in hoeverre de kwaliteit van het uitgangssignaal van de LNB verslechterd is ten opzichte van het inkomende signaal. Hoe lager dit getal, des te beter de LNB is. Tegenwoordig zijn praktische ruisgetallen van 0,7 dB goed haalbaar. Veldsterkte: Dit is de signaalsterkte van een zender die doorgaans bij de antenne gemeten wordt. Bij een LNB zit die antenne vlakbij de feedhorn. De veldsterkte wordt doorgaans in dBm uitgedrukt. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
Footprints van de Astra satellieten: Aan de hand van onderstaande footprints van de Astra satellieten is duidelijk hun doelgebied te zien. De eerste is van de Astra 1C welke op 19,2 graden oost gepositioneerd is en Europa als doelgebied heeft. Daarnaast de die van de Astra 2D op 28,2 graden oost welke op Engeland gerichte uitzendingen verzorgt, en waarvan de uitzendingen in Nederland met een schotel tussen de 75 en 90 Cm. ontvangen kunnen worden. De onderste footprint behoort bij de Astra 3 A op 23,5 graden oost waar hoofdzakelijk op Duitsland gerichte uitzendingen te ontvangen zijn, en waar u vanaf medio 2007 alleen nog terecht kunt voor ontvangst van de Nederlandse regionale omroepen. |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Tabel Van Elevatie- en Azimutwaarden voor ontvangst Astra satelliet in Europa: Locatie Lengte Breedte Elevatie Azimut -------------------------------------------------------------------------- NEDERLAND Alkmaar 4,7 Oost 52,6 28,38 161,97 Amsterdam 4,8 Oost 52,4 28,61 162,04 Arnhem 5,9 Oost 52 29,24 163,3 Eindhoven 5,5 Oost 51,4 29,78 162,68 Groningen 6,6 Oost 53,2 28,12 164,4 Leeuwarden 5,8 Oost 53,2 27,98 163,43 Maastricht 5,7 Oost 50,9 30,34 162,81 Rotterdam 4,5 Oost 51,9 29,06 161,56 Texel 4,8 Oost 53,1 27,89 162,2 Vlissingen 3,5 Oost 51,4 29,35 160,22 Zwolle 6,1 Oost 52,5 28,76 163,65 ------------------------------------------------------------------------- ITALIE Ancona 39,4 171,8 Livorno 38,9 167,2 Milaan 36,7 166,1 Terni 40,4 170,4 Verona 37,1 168,6 ------------------------------------------------------------------------- BELGIE Antwerpen 4,3 Oost 51,1 29,84 161,12 Bastogne 5,7 Oost 50,1 31,17 162,62 Charleroi 4,4 Oost 50,4 30,57 161,07 Genk 5,5 Oost 50,9 30,3 162,56 Kortrijk 3,3 Oost 50,7 30.02 159,79 Oostende 2,8 Oost 51,3 29,29 159,34 ------------------------------------------------------------------------- LUXEMBURG Luxemburg 6,2 Oost 49,5 31,89 163,11 Vianden 6,3 Oost 49,9 31,5 163,33 ------------------------------------------------------------------------- FRANKRIJK Angers 0,33 Oost 47,28 32,22 154,24 Arles 4,5 Oost 43,6 37,59 159,17 Biaritz 1,34 Oost 43,29 35,74 151,37 Bordeaux 1 West 44,8 34,61 152,43 Brest 4,3 West 48,5 29,9 149,86 Carcasonne 2,21 Oost 43,13 38,38 156,38 Dijon 5 Oost 47,4 33,8 161,03 Lyon 4,51 Oost 45,45 35,51 160,58 Monaco 7,7 Oost 43,7 38,3 163,59 Nancy 6,2 Oost 48,7 32,72 162,92 Nantes 1,5 West 47,2 32,12 152,75 Nice 7,15 Oost 43,42 38,24 163,21 Parijs 2,5 Oost 49 31,54 158,32 Toulon 5,56 Oost 43,07 38,53 161,21 Toulouse 1,5 Oost 43,5 36,76 155,13 ------------------------------------------------------------------------- DUITSLAND Aachen 6,2 Oost 50,8 30.54 163,41 Anklam 13,6 Oost 53,8 28,36 173,07 Basel 7,6 Oost 47,5 34,27 164,44 Berlijn 13,4 Oost 52,5 29,74 172,7 Bremerhaven 8,5 Oost 53,5 28,11 166,77 Dresden 13,8 Oost 51 31,39 173,06 Frankfurt/M 8,41 Oost 50,06 31,71 166,41 Hamburg 9,59 Oost 52,33 28,26 168,62 Karlsruhe 8,3 Oost 49 32,82 165,69 Munchen 11,6 Oost 48,2 34,18 169,85 Osnabruck 8,1 Oost 52,5 29,1 166,11 Straubing 13,4 Oost 48,8 33,73 172,31 Stuttgart 9,1 Oost 48,46 33,2 166,8 Wurzburg 9,56 Oost 49,48 32,24 167,96 ------------------------------------------------------------------------- SPANJE Burgos 3,2 West 42,5 35,7 147,86 Gerona 2,8 Oost 41,8 38,91 156,18 Segovia 4,2 West 40,9 37 146,54 Tortosa 0,6 Oost 40,8 39,12 152,75 Vigo 8,8 West 42,1 33,71 141,58 ------------------------------------------------------------------------- ZWITSERLAND Geneve 6,2 Oost 46,3 35,23 162,29 Sankt Moritz 9,8 Oost 46,4 35,84 167,12 Zermat 7,7 Oost 46,1 35,77 164,23 ------------------------------------------------------------------------- OOSTENRIJK Innsbruck 11,4 Oost 47,3 35,12 169,44 Knittelfeld 14,8 Oost 47,3 35,48 174,02 Linz 14,3 Oost 48,3 34,35 173,45 Villach 13,8 Oost 46,6 36,16 172,59 Wenen 16,2 Oost 48,13 34,7 175,97 ------------------------------------------------------------------------- TSJECHIE Brno 16,5 Oost 49,1 33,62 176,43 Pisec 14,1 Oost 49,2 33,36 173,28 ------------------------------------------------------------------------- ENGELAND Brighton 0,1 West 50,8 29,03 155,68 Kingston ( Hull ) 0,3 West 53,8 26,03 156,31 Liverpool 3 West 53,5 25,59 153,08 Plymouth 4,1 West 50,2 28,37 150,73 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||
|
Copyright © 2001 (BVDSAT) All rights reserved.
|
